ادبیات بی‌ منتقد ریشه‌های ناپیدای یک بحران خاموش

در هر جامعه‌ای که ادبیات جان دارد نقد روح آن است. اما در میان کردهای خراسان گویی این روح سال‌هاست از پیکر فرهنگ بیرون رفته است. شعر گفته می‌شود ترانه اجرا می‌شود مراسم و جشن‌ها برپا می‌شوند اما نقد نه حضوری دارد و نه حوصله‌ای برایش مانده. گویی هیچ‌کس قرار نیست به‌درستی بپرسد که آیا آنچه خوانده و شنیده می‌شود با معناست یا صرفاً پر زرق‌وبرق و تهی از اصالت است

سکوت خشونتی بی‌صدا علیه زبان کرمانجی

در میان هیاهوی جهانی که هر روز زبان‌های کوچک‌ و محلی‌اش را از دست می‌دهد، شاید خاموشی یک زبان نه با فریاد، بلکه با سکوت آغاز شود. سکوتی که از خانه‌ها شروع می‌شود، از پیامی که به زبان مادری داده نمی‌شود، از واژه‌ای که بر زبان نمی‌آید و از مکالمه‌ای که میان پدر و فرزندی به فارسی ترجیح داده می‌شود. این سکوت، سال‌هاست در گوشه‌وکنار خراسان و مناطق کرمانج‌نشین خانه کرده و بی‌صدا، پایه‌های یکی از غنی‌ترین گویش‌های زبان کردی را می‌لرزاند.

کرمانجی خراسان نغمه‌های فراموشی در گفتار روزمره

زبان این نگهبان خاموش هویت گاه در سکوت محض می‌میرد
در شمال شرق ایران جایی که کوه‌های خراسان آواز کهن کرمانجی را در خود پیچیده‌اند صدایی کم‌جان‌تر از همیشه به گوش می‌رسد
کرمانجی خراسان شاخه‌ای از زبان کردی شمالی دیگر نه در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهرها و روستاها که تنها در ترانه‌های عروسی‌ها و کلیپ‌های رنگین توریستی طنین‌انداز است
مادران کرمانج که روزگاری لالایی‌هایشان به این زبان در گوش کودکان می‌پیچید امروز فارسی را برای «آیندهٔ بهتر» فرزندانشان برمی‌گزینند
پدران پیر اما در سکوت نگرانند که آخرین نشانه‌های هویتشان را خاکستر زمان ببلعد

زبان کرمانجی یکی از کهن‌ترین شاخه‌های زبان کردی قرن‌هاست که در دل کوه‌ها و دشت‌های خراسان جاری بوده اما امروز با خطری خاموش روبروست:

تبدیل شدن به یک نماد نمایشی و نه زبانی زنده.

اگر کرمانجی تنها در جشن‌ها و کلیپ‌ها شنیده شود و نه در خانه‌ها و زندگی روزمره ریشه‌هایش خشکیده خواهد شد.
کرمانجی نه فقط مجموعه‌ای از واژه‌ها بلکه حافظه‌ی زیسته‌ی یک ملت است. روایتی از کوچ مقاومت و امید که اکنون بیش از همیشه نیازمند زنده نگه‌داشتن است.