الفبای کوردی به زبان ساده:
الفبای کوردی از ۳۱ حرف تشکیل شده که ۲۶ حرف آن دقیقا الفبای لاتین هست:

۱- حروفی که در کرمانجی و انگلیسی یکسان نوشته و خوانده می شوند.

b, d, f, g, h, k, l, m, n, p, r, s, t, v, w, z  

b ب 
d د 
f ف
g گ
h ه
k ک
l  ل
m م
n ن
p پ
r ر
s س
t ت
v ڤ
w و
z ز

نکته: تلفظ این حروف در کرمانجی و فارسی یکسان می باشد به جز حرف «w» که در زبان فارسی بر زبان آورده نمی شود، ولی در عربی و کردی یکسان، با نماد «و» نوشته می شود؛  حرف «v» همان تلفظ واو فارسی را دارد که در الفبای کردی آرامی (عربی) با نماد «ڤ» نوشته می شود.

۲- حروفی که در انگلیسی و کرمانجی یکسان نوشته می شوند ولی خواندن آن ها یکسان نیست.
a, c, e, i, j, o, q, u, x, y

a  آ
c  ج
e  فتحه ــَـ
i  کسره کوتاه ــِـ
j ژ
o   او (ضمه ــُـ)
q  ق
u او (کوتاه)
x خ
y ی

نکته: حرف «a» در انگلیسی گاهی تلفظ «آ» را دارد و گاه تلفظ فتحه دارد ولی در کرمانجی تنها به صورت «آ» تلفظ می شود. حرف «c» در انگلیسی دارای تلفظ «س» و «ک» می باشد که در کرمانجی «ج» تلفظ می شود. حرف «e» در انگلیسی معمولا کسره تلفظ می شود ولی در کرمانجی همواره تلفظ فتحه را دارد. حرف «i» در انگلیسی معمولا تلفظ «یی» را دارد ولی در کرمانجی به صورت کسره کوتاه تلفظ می شود. حرف «j» در انگلیسی معمولا «ج» تلفظ می شود ولی در کرمانجی «ژ» بر زبان آورده می شود. حرف «o» در انگلیسی معمولا «ضمه» تلفظ می شود.

۳- حروفی که ویژه زبان کرمانجی بوده و در الفبای انگلیسی دیده نمی شوند.
ç - ê - î - ş - û

û اوو (کشیده)
ş ش
î ایی
ê کسره ــِـ
ç چ

زبان کوردی کورمانجی  دارای ۸ حرف dengdêr صدادار است که عبارت اند:

 ( A, E, Ê, I, Î, O, U, Û)

و ۲۳حرف بیصدا (dengdar) عبارتند از:

A - B - C - Ç - D - E - Ê - F - G - H - I - Î - J - K  - L  - O - M - N - P  - Q  - S  - Ş - R - T - U - Û - V - W - X - Y  - Z 

حروف تحجی یا دو تلفظه 
X خ و غ 
T ت و تلفظ بین ت و د 
P پ و تلفظ بین ب و پ 
K ک و تلفظ بین ک وگ 
Ç چ و تلفظ بین ج و چ

✅ @HINKER

DESTPÊK
شروع

A- Alfabe
آ- الفبا

Tîpên girdek
حروف بزرگ
 
A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z 

Tîpên hûrdek
حروف کوچک 

a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p q r s ş t u û v w x y z 

Tîpên dengdar

حروف بی صدا (صامت ها) ۲۳ تا هستند:

b - c - ç - d - f - g - h - j -  k-  l - m - n - p - q - r - s - ş - t - v - w - x - y - z 

Tîpên dengdêr 

حروف صدادار (مصوت ها) ۸ تا هستند:

a - e - ê - i - î - o - u - û 

* حروف صدادار به دو دسته کوتاه (kurt/kin) و بلند (dirêj) تقسیم می شوند:

Dengdêrên kin/kurt
 مصوت های کوتاه
(e - i - u)

• Ser - Bin - Kurd

Dengdêrên dirêj 
مصوت های بلند
(a - ê - î - o - û)

• Av - Sêv - Zîv - Dost - Kûr

Tîpên Pevdeng  (Xw)
حروف هم صدا (مرکب)

* حروف مرکب به عنوان صدای ترکیبی در نظر گرفته می شود و یک حرف جداگانه محسوب نشده و عبارت است از ترکیب دو حرف "XW"  که با هم می آیند:

فارسی: خواب، خواستن، خواهر ...

• Xwedê, Xwestin, xwe, xwarin, xwîn...
خدا، خواستن، خود، خوردن، خون... 

Tîpên nîvdeng
حروف نیم صدا

این حروف به حروف سلیس کلمه معروفند.‌ حروف h, w, y که در زبان کوردی حالتی مابین صدادار و صامت را دارند، حروف نیم صدا گفته می شوند. در ترکیبات اضافی مضاف و مضاف الیه یا موصوف یا جمع هایی که در حالت اضافه قرار می گیرند چون دو مصوت نمی توانند کنار همدیکر قرار بگیرند، باید از این حروف به عنوان پل استفاده نمود تا بهتر ادا شوند. در بین این سه حروف حرف (y) کاربرد بیشتری دارد.

• Xwezaî > xwezayî
• Rûê > rûyê min
• Çaya reş 
• Şênaî > şênahî
• ronaî > ronahî
• Çapa duyê/çapa duwê

* اگر فعل به مصوت ها ختم شود از (y) استفاده می گردد که در گویش سورانی اکثرا (w) بکار می رود و گاهی از لحاظ دستوری کاربرد (w) نامتجانس بوده و ریتم ساختاری زبان را به هم می زند.

• Ma + e = maye
• Ma + e = mawe 
• birsî + e = birsîye
• birsî + e = birsîwe نامتجانس

Tîpên dudengî (nerm û hişk/req)
حروف دو صدایی/آوایی (نرم و خشک)

* در زبان کوردی حروف p, k, ç, t می توانند دارای دو صدا یا آوا باشند. این دو صدا را که معمولا صدای نرم (dengê nerm) و صدای خشک (dengê hişk) می نامند، با حرکت لب ها در هنگام تلفظ آن حرف قابل تشخیص است (در واقع یک حرف است با دو صدا، بستگی به چگونگی کاربرد آن دارد). در بعضی از متون کوردی هنگامی که تلفظ حرف صدای خشک را دارد، زیر حرف، خطی می کشند که این خود خواندن و تلفظ آن کلمه در متن را برای خواننده واضح و سادتر می کند.

Tîpa    dengê nerm      dengê hişk
P        par (قسمت)           par (پارسال)
Ç         çar (چهار)            çerm (پوست)
T         tu (هیچکس)          tu (تو)
K         Kal (نارس، خربزه)   kal (پیر، کهنسال)

• A a   agir, av, ax 
آ- آتش، آب، خاک
B b   baş, beyanî, aborî
ب- خوب، صبح، اقتصاد
• C c   cîran, cer, cih
ج- همسایه، کوزه، جا
• Ç ç   çav, çar, çente
چ- چشم، چهار، کیف
• D d  dev, derî, dep
د- دهان، در، تخته
• E e  erd, zer, ewr
(فتحه ــَـ) زمین، زرد، ابر
• Ê ê  êzing, êvar, kêr
(کسره کشیده ــِـ) هیزم، عصر، چاقو (کارد)
• F f  fêrgeh, berf, heft
ف- آموزشگاه، برف، هفت
• G g  gore, gul, gir
گ- جوراب، گل، بزرگ (قله)
• H h  hefte, heval, guh
ہ ح- هفته، دوست، گوش
• I i   incas, diran, bivir
( کسره کوتاه ــِـ) گلابی، دندان، تبر
• Î î   îro, dîk, derî
ایی- امروز، خروس، در
• J j  jin, jêbir, roj
ژ- زن، پاکن، روز
• K k  kevok, hêk, kum
ک- کبوتر، تخم مرغ، کلاه
• L l  lênûsk, lêv, pel
ل- دفتر، لب، برگ
• M m  mal, mamoste, dem
م- خانه، استاد، زمان
• N n   nan, hinar, deng
ن- نان، انار، صدا
• O o   ol, pol, to
او (ضمه ــُـ) دین، کلاس، سرشير
• P p   pêl, pênûs, peyv 
پ- موج، قلم، کلمه
• Q q   quling, qenc, qad 
ق- لک لک، خوب، میدان
• R r   roj, tor, şêr 
ر- روز، تور (شبکه)، شیر
• S s   sêv, hesin, mase 
س ث ص- سیب، آهن، میز
• Ş ş   şev, şimik, aş 
ش- شب، دمپایی، آسیاب
• T t   tîp, tembûr, met 
ت ط- حرف، تنبور، عمه
• U u   utî, gul, du
او (کوتاه)  اتو، گل، دو
• Û û   ûr, şûr, tû
اوو (کشیده) معده، شمشیر، توت
• V v   vizik, av, çav 
و- چرخ، آب، چشم
• W w   werdek, dew, kew 
و (ڤ) اردک، دوغ، کبک
• X x   xelat, ax, xanî 
خ- هدیه، خاک، خانه
• Y y  yek, peya, yar 
ی- یک، پیاده، یار
• Z z   zîv, zêr, kezî 
ز ذ ض ظ- نقره، طلا، گیسو
• XW   xwendin, xwe, xwê
خوا- خواندن، خود، نمک

حروف تحجی یا دو تلفظه 
• X خ و غ 
• T ت و تلفظ بین ت و د 
• P پ و تلفظ بین ب و پ 
• K ک و تلفظ بین ک وگ 
• Ç چ و تلفظ بین ج و چ

✅ @HINKER

توضیح 
سه حرف چالشی o,u,û  که شبیه به هم هستن البته در تلفظ ممکنه شمارو دچار اشکال کنن 

حرف O مانند " و " در فارسی می باشد و برای تلفظ آن مقداری لبها به سمت جلو جمع شده و حرف " و " ادا می شود مانند
sol کفش
gol دریاچه
pol کلاس
 حرف u
و اما حرف U 
این حرف هم یکی از حروف چالشی است که برای ضمه(کوتاه) بکار می رود.
و برای تلفظ آن به مقدار کمی لبها گرد می شود ولی این مقدار به اندازه حرف O نیست مانند:
Gul= گل به معنی گُل
Gol=دریاچه«----گول
اگر به تلفظ دو کلمه بالا توجه کنید تفاوت تلفظ  U و O را خواهید فهمید.
Kom= کوم به معنی جمع و گروه 
Kum= کُم به معنی کلاه
این هم یک نمونه دیگر که تفاوت تلفظ این دو را روشن می کند 
تکرار می کنم حرف U حرکت ضمه است و حرف O و می باشد.

حرف چالشی دیگر که از خانواده U و O می باشد حرف Û می باشد
این حرف صدای اوو دارد مانند:
kûr= کوور به معنی عمیق و گود
kur= کُر به معنی پسر

برای مقایسه دو حرف U  و  Û   در زیر نیز در هر زوج کلمه اولی با حرف U و در کلمه دوم  Û بکار رفته است
du=  دُ به معنی عدد دو
dû= دوو به معنی دود

tu=تُ به معنی تو
tû=توو به معنی توت

kur=کُر به معنی پسر
kûr=کوور به معنی گود

 guh=گوش«----- گُه
kûçik= کووچک به معنی سگ

✅ @Hinker123

از حروف مشکل دیگر 
W  و 
V   ۋ
دبلیو w و تلفظ میشود
ولی v   ڤ تلفظ میشود 
حرف W با غنچه شدن لبها و با فشار هوا و باز کردن و به عقب بردن لبها تلفظ میشود 
مثل were بیا\ war مکان
اما V این حرف دندان بالا بر روی لب پایین مینشیند و با فشار هوا به بیرون فرستاده و تلفظ میشور
Av آب 
Bav پدر

✅ @Hinker123

Dev= دَو  با تلفظ و اوی که لب پائین بر روی دندانهای بالا تلفظ می شود به معنی دهان
Dew= ده و با تلفظ واوی که دهان گرد می شود به معنای دوغ

Ev=ئه و به معنی این 
Ew= ئه و به معنی آن

Vir=ور به معنی اینجا
Wir= ور به معنی آنجا

Vî= ویی به معنی این 
Wî=ویی به معنی آن